نشست خبری «یک سال با دولت پزشکیان؛ وضعیت زیستبوم فناوریهای نوین مالی» روز ۲۸ مرداد ۱۴۰۴ در هتل هما با حضور نمایندگان انجمن فینتک، سازمان نظام صنفی رایانهای تهران، اتاق بازرگانی تهران، انجمن تجارت الکترونیک و جمعی از فعالان اقتصاد دیجیتال برگزار شد. این نشست به بررسی سیاستهای دولت و بانک مرکزی در قبال کسبوکارهای نوین مالی و تبعات آن برای زیستبوم فناوریهای مالی اختصاص داشت.
عناوین این مقاله:
محورهای اصلی نشست
دخالت بیسابقه بانک مرکزی
• رضا الفتنسب (رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی) دخالت مستقیم بانک مرکزی در فعالیت کسبوکارهای آنلاین بهویژه پلتفرمهای طلا را بیسابقه و نگرانکننده خواند.
• او گفت بانک مرکزی با توقف تصویب آییننامه کمیسیون اقتصادی دولت، به دنبال تمرکز و انحصار در بازار طلاست و در عمل نقش «تاجر» و «ناظر» را همزمان ایفا میکند.
تمرکز قدرت بیسابقه در بانک مرکزی
• نیما قاضی (رئیس انجمن تجارت الکترونیک ایران) با انتقاد از آییننامه جدید بانک مرکزی تأکید کرد: این نهاد همزمان نقش قانونگذار، مجری، ناظر و مرجع رسیدگی به تخلفات را بر عهده گرفته است.
• او با اشاره به جریمه ۱.۲ همتی چهار شرکت اقتصاد دیجیتال گفت: «در تاریخ ایران حتی یک مدیر بانکی بابت تخلفات بانکی جریمه نشده، اما فعالان اقتصاد دیجیتال بهراحتی با چنین احکامی مواجه میشوند.»
• قاضی افزود که حتی وزرا نیز در جلسات خصوصی نام رئیس بانک مرکزی را با احتیاط بر زبان میآورند.
ناترازی توجه دولت به اقتصاد دیجیتال
• عباس آشتیانی (رئیس کمیسیون بلاکچین نصر) ضمن انتقاد از کمتوجهی دولت گفت: «آنچه در شرایط سخت به کمک کشور آمد، اقتصاد دیجیتال بود. اما امروز شاهد ناترازی هستیم؛ رئیسجمهور به همه ابعاد کشور توجه نمیکند و وفاق میان دولت و نسل جوان برقرار نشده است.»
شفافیت پلتفرمهای طلا در برابر بازار سنتی
• عبدالرضا عسگرخانی (مدیرعامل داریک) تأکید کرد: پلتفرمهای طلا روزانه ۳۵ تا ۴۰ کیلو طلا را با شفافیت کامل معامله میکنند، در حالی که بازار سنتی طلا همچنان غیرشفاف باقی مانده است. به گفته او، مشکل اصلی نه تخلف بخش خصوصی بلکه عدم پذیرش شفافیت توسط نهادهای سنتی است.
ضعف رگولاتوری و نگاه محدودکننده
• افشین کلاهی (رئیس کمیسیون جوانان اتاق ایران) گفت: در حوزه رگولاتوری نگاه عقلانی کمرنگ است و محدودیتهای بیش از اندازه، ظرفیت واقعی بازار را نادیده میگیرد.
• علیرضا یعقوبی (رئیس انجمن فینتک) نیز یادآور شد: در هر حوزهای تخلف وجود دارد، اما در اقتصاد دیجیتال این تخلفات در حد طبیعی است و نباید بهانهای برای سرکوب صنعت شود.
فساد ساختاری و نفوذ سیستماتیک
• علیرضا یعقوبی با اشاره به فساد برخی مسئولان، ضعف دولتها در مقابله با آن را عامل کاهش اعتماد عمومی دانست.
• نقیپور فرد (پیشکسوت فینتک) هشدار داد: فشارها و نفوذ سیستماتیک موجب عقبنشینی سرمایهگذاران و مهاجرت کسبوکارهای دیجیتال شده است.
مقایسه منطقهای و خطر عقبماندگی ایران
• رضا قربانی (نایبرئیس کمیسیون تحول و نوآوری اتاق بازرگانی تهران) یادآور شد: در حالی که کشورهای همسایه مانند امارات، ترکیه و حتی اسرائیل اقتصاد دیجیتال را محور توسعه خود قرار دادهاند، ایران با سیاستهای محدودکننده، فرصتهای ارزشمند را از دست میدهد.• فعالان این نشست هشدار دادند: «دولت و بانک مرکزی با ایجاد محدودیتهای گسترده نوعی جنگ جدید علیه کسبوکارهای دیجیتال آغاز کردهاند؛ در حالی که کشورهای اطراف با فرش قرمز به استقبال کارآفرینان ایرانی میروند.»
جمعبندی
نشست «یک سال با دولت پزشکیان» بیش از هر چیز تصویری از شکاف عمیق میان نهادهای حاکمیتی و فعالان اقتصاد دیجیتال ارائه داد.
• بانک مرکزی متهم به تمرکزگرایی و انحصارطلبی شد.
• دولت به بیتوجهی به اقتصاد دیجیتال و فقدان وفاق با نسل جوان محکوم شد.
• فعالان در این نشست خطر مهاجرت، عقبنشینی سرمایهگذاران و از دست رفتن فرصتهای منطقهای را برجسته کردند.بهنظر میرسد در آستانه دومین سال دولت پزشکیان، زیستبوم فناوریهای نوین مالی در ایران بیش از هر زمان دیگری با چالشهای ساختاری و سیاستهای محدودکننده مواجه است؛ روندی که در صورت تداوم میتواند به خودتحریمی، خروج نخبگان و کاهش شدید اعتماد عمومی منجر شود.
عکس پیشانی: زومیت
